Từ nhu cầu riêng tư đến công nghệ tiên phong
Năm 1988, TOTO - thương hiệu thiết bị vệ sinh hàng đầu Nhật Bản đã ra mắt Otohime, hay còn gọi là "Sound Princess". Đây là thiết bị điện tử tạo ra âm thanh nước chảy, được lắp đặt ngay trong các phòng vệ sinh công cộng. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng đằng sau đó là cả một câu chuyện về văn hóa và sự tôn trọng sự riêng tư.
Video từ Japan Wonders
Otohime là gì?
"Otohime - 音姫” là từ ghép giữa "oto" (âm thanh) và "hime" (công chúa), có nghĩa đen là âm thanh của công chúa, đồng âm với tên của Otohime - con gái thần biển Ryujin trong thần thoại Nhật Bản. Cái tên Otohime được đặt cho 1 dòng thiết bị điện tử của TOTO. Thiết bị này có chức năng phát ra âm thanh dễ chịu và làm át đi những tiếng động phát ra trong quá trình đi vệ sinh.
Toilet Sound Machine TOTO Otohime YES400DR
Ở Nhật Bản, việc tạo ra tiếng động khi sử dụng toilet được coi là điều khá kém lịch sự. Phụ nữ Nhật thường xả nước liên tục để che đi âm thanh, dẫn đến tình trạng lãng phí nước nghiêm trọng. Một cuộc khảo sát của báo Nikkei vào năm 2016 cho thấy phụ nữ xả bồn cầu trung bình 2.3 lần khi không có thiết bị che âm, và chỉ 1.5 lần khi có.
Otohime đã thay đổi hoàn toàn cách người Nhật nghĩ về không gian phòng tắm. Thiết bị này không chỉ giúp tiết kiệm hàng triệu lít nước mỗi năm mà còn mang lại sự thoải mái tâm lý cho người sử dụng.
Âm thanh nào sẽ phù hợp nhất?
Câu hỏi đặt ra là: âm thanh gì sẽ vừa hiệu quả che đi tiếng động, vừa tạo cảm giác dễ chịu? TOTO đã đầu tư nghiên cứu rất kỹ lưỡng vấn đề này.
Năm 2009, kỹ sư Tsukasa Matsuyama của TOTO đã đi khắp Nhật Bản để ghi âm các âm thanh thiên nhiên: tiếng sóng biển, thác nước, hang động, suối khe, dòng sông. Sau khi thử nghiệm với nhiều nhóm người dùng, ông đã tìm ra "công thức hoàn hảo": âm thanh của một dòng suối trên đảo Kyushu, gần trụ sở chính của TOTO, được pha trộn với tiếng chim sẻ và chim sơn ca.
"Chúng tôi quyết định rằng tiếng róc rách của dòng suối là tốt nhất. Trong tất cả các âm thanh nước chảy, dòng suối cụ thể này có hiệu quả giảm tiếng ồn tốt nhất," kỹ sư Matsuyama chia sẻ. "Chúng tôi hy vọng khi sử dụng Otohime, người dùng sẽ có cảm giác như đang thả trí tưởng tượng để khám phá 'bí mật' về vị trí của dòng suối."
Địa điểm chính xác của dòng suối này? TOTO giữ bí mật. Người dùng đã nhiều lần yêu cầu được biết, nhưng công ty vẫn từ chối tiết lộ.
Không chỉ dành cho phụ nữ nữa
Ban đầu, thiết bị che âm thanh chủ yếu được lắp đặt trong nhà vệ sinh nữ. Nhưng thời đại đang thay đổi. Tsukasa Matsuyama, người làm việc ở bộ phận vòi sen và thiết bị của TOTO, nhận xét: "Việc sử dụng Otohime đã trở thành điều tất yếu đối với phụ nữ. Vì những người đàn ông trẻ tuổi ngày nay nhạy cảm hơn với tiếng động trong toilet, nên thiết bị này cũng đang được lắp đặt trong nhà vệ sinh nam. Có một xu hướng ngày càng tăng không phân biệt giới tính khi thiết kế nhà vệ sinh công cộng."
Thực tế, công nghệ này đang lan rộng sang nhiều không gian khác nhau. Các văn phòng, trung tâm thương mại và không gian công cộng khắp Nhật Bản đều đang áp dụng. Âm thanh cũng đa dạng hơn - từ tiếng nước chảy đến nhạc cổ điển, thậm chí cả... tiếng súng trường pháo binh (đúng vậy, đây là sự thật).
Mang công nghệ TOTO từ Nhật Bản ra thế giới
Những gì từng được xem là điều xa xỉ ở phương Tây giờ đang trở thành xu hướng toàn cầu. TOTO đã mở rộng xuất khẩu sang Bắc Mỹ trong những năm gần đây, và các thiết bị che âm thanh ngày càng thu hút người dùng mới, kể cả cộng đồng LGBT tại Nhật Bản.
Ken Mogi, một nhà khoa học thần kinh và tác giả thường viết về khái niệm "ikigai" (mục đích sống), nhận định: "Ở một đất nước được đánh dấu bởi những số liệu thống kê về bình đẳng giới còn kém, toilet có lẽ là nơi mà bình đẳng giới đang tiến triển, vượt trước xã hội nói chung. Âm thanh lịch sự, ít nhất là trong toilet, là câu trả lời của Nhật Bản để kiềm chế sự độc hại của nam tính."
Donna Burke, người phụ nữ Úc giờ đã trở thành nghệ sĩ lồng tiếng và doanh nhân tại Tokyo, thậm chí còn phát triển phiên bản riêng của mình có tên Royal Flushh. Thiết bị gắn tường này phát ra âm thanh của dòng suối rừng và tiếng chim hót chỉ với một cái vẫy tay. Cô bán chúng trực tuyến, nhắm đến các ngôi nhà chung và các căn hộ Airbnb. Và đang có kế hoạch ra mắt phiên bản cao cấp với các âm thanh tùy chỉnh mới như nhạc cổ điển, kể cả... tiếng súng trường pháo binh.
Di sản văn hóa từ thế kỷ 18
Công nghệ che âm thanh trong toilet nghe có vẻ hiện đại, nhưng ý tưởng này đã có từ lâu. Tại chùa Rendaiji, một ngôi chùa Phật giáo cổ kính ở tỉnh Okayama, các nhà sư đã bảo quản một chiếc bình đồng được lắp đặt vào năm 1799 gần một toilet từng được các lãnh chúa phong kiến sử dụng. Bình có một vòi phun nước lên một tấm ngói trên mái, tạo ra tiếng nước rơi để che đi âm thanh. Những chiếc bình tương tự được sử dụng khắp Nhật Bản, kể cả tại Lâu đài Edo, trụ sở của Shogun - lãnh chúa tối cao của Nhật Bản, theo lịch sử chính thức của Rendaiji.
Khái niệm cơ bản không được cải tiến cho đến những năm 1970, khi Nhật Bản đang phải vật lộn với tình trạng thiếu nước trên toàn quốc - một phần là do lượng nước khổng lồ bị lãng phí vì việc xả nước liên tục để che âm thanh.
Bảo tàng Toto ở Kitakyushu, Nhật Bản, trưng bày những cải tiến về bồn cầu trải dài qua nhiều thế kỷ, từ những chiếc "bồn cầu hố" bằng gỗ (ảnh trên) đến đồ gốm trang trí và công nghệ bồn chứa nước của thế kỷ 20 (ảnh dưới).
TOTO - tiên phong trong đổi mới
Vào thời điểm hạn hán nghiêm trọng ở Tokyo năm 1979, Orihara Manufacturing, một nhà phân phối toilet địa phương, đã tung ra Etiquettone, thiết bị điện tử đầu tiên của Nhật Bản để tạo âm thanh toilet. Sản phẩm nhắm đến phụ nữ và đóng vai trò như chất khử mùi, nhanh chóng trở nên phổ biến đến mức Hội đồng Thành phố Tokyo đã chứng nhận việc sử dụng nó như một sáng kiến tiết kiệm nước khẩn cấp.
Nhưng Orihara đã không đảm bảo được bằng sáng chế. Trong thập kỷ tiếp theo, các đối thủ cạnh tranh như TOTO, Matsushita Electric (nay là Panasonic) và Inax (nay là Lixil) đã nhanh chóng giới thiệu các phiên bản riêng của họ.
Năm 1979, công ty Orihara Manufacturing giới thiệu Etiquette, thiết bị điện tử đầu tiên của Nhật Bản dùng để che giấu tiếng ồn khi sử dụng nhà vệ sinh.
TOTO, với tư cách là nhà sản xuất thiết bị vệ sinh hàng đầu, đã không ngừng nghiên cứu và phát triển. Kỹ sư Matsuyama chia sẻ: "Chúng tôi phát hiện rằng phụ nữ không chỉ muốn hiệu ứng che âm mà còn muốn âm thanh êm dịu khi sử dụng toilet. Điều đó đã định hình sự phát triển của Otohime."
Tại Bảo tàng TOTO ở thành phố Kitakyushu, phía tây nam Nhật Bản, phiên bản gắn tường ban đầu từ năm 1988 có một nút lớn kích hoạt âm thanh nước chảy mạnh mẽ trong 25 giây. Khi Otohime ngày càng phổ biến, TOTO dần cập nhật âm thanh, thay thế mô phỏng điện tử của nước chảy bằng tiếng róc rách hữu cơ của nước thật trong tự nhiên.
Công nghệ âm thanh cho mọi nhu cầu
TOTO không dừng lại ở Otohime. Năm 2009, hãng cũng đã sản xuất một vài biến thể tùy chỉnh, bao gồm nhạc koto dành cho toilet nữ và tiếng vỏ sò samurai nổ để dành cho nam giới tại một điểm dừng chân ở tỉnh Gifu.
Để cạnh tranh với Sound Princess, đối thủ TOTO là Lixil đã phát triển một thiết bị vào năm 2018 với nhà sản xuất nhạc cụ điện tử Roland để tận dụng chuyên môn của họ trong xử lý tín hiệu. Kết quả là Sound Decorator, một thiết bị gắn tường kích hoạt bằng chuyển động. Nó cũng phát ra tiếng chim hót và dòng suối róc rách, đồng thời tự động điều chỉnh tần số âm thanh để phù hợp với tiếng động của toilet.
"Tính năng che âm này giống như hiệu ứng tiệc cocktail, nơi bạn có thể chỉnh vào một âm thanh và bỏ qua những âm thanh khác," Satoshi Wakuda, một quản lý phát triển phần mềm tại Roland giải thích. "Thuật toán tăng cường các tần số cần thiết và làm giảm những tần số không cần thiết, che đi hiệu quả các âm thanh toilet."
Lixil cũng đã phát hành các thiết bị với âm thanh cập nhật, bao gồm một thiết bị tạo ra âm thanh động cơ Formula 1 gầm rú tại một điểm dừng chân gần đường đua Suzuka Circuit.
Pòng tắm không chỉ thể hiện đẳng cấp mà còn là sự tôn trọng sâu sắc đối với trải nghiệm của người sử dụng
Khi những thiết bị che âm thanh lan rộng khắp Nhật Bản, những người đam mê như Donna Burke nghĩ rằng chỉ là vấn đề thời gian trước khi phần còn lại của thế giới hiểu ra rằng họ cần nó cho đến khi ai đó chỉ cho họ thấy.
"Mọi người chỉ không biết họ cần nó cho đến khi ai đó chỉ cho họ thấy," cô nói. "Một trong những lần bán hàng đầu tiên của chúng tôi là một phụ nữ trở về Úc từ Nhật Bản và chồng cô ấy đang đi tiểu trong toilet rất ồn. Cô ấy đã mua hai thiết bị như một công cụ cứu hôn nhân."
Đối với các dự án cao cấp như khách sạn, resort, hay biệt thự sang trọng, việc chú trọng đến từng chi tiết nhỏ như âm thanh trong phòng tắm không chỉ thể hiện đẳng cấp mà còn là sự tôn trọng sâu sắc đối với trải nghiệm của người sử dụng. TOTO, với 100 năm kinh nghiệm và cam kết không ngừng đổi mới, đã và đang đặt ra những tiêu chuẩn mới cho phòng tắm hiện đại.
Bài viết tham khảo: The New York Times
